Jiftahru b'xoghlna

Kemm hu sabih tiftahar bix-xoghol li jkun lestilek haddiehor !  Hekk ghamel f’zewg okkazzjonijiet il-Ministru Joe Mizzi.  Fl-ewwel kaz ikun dak marbut mal-electric vehicles.  Gie ntervistat mit-TVM u tghidx kemm ftahar b’din l-inizzjattiva.  Nista nghidilkom li ma harrikx sebgha wiehed f’din l-inizjattiva.  Kien kollox lest.  Applikajna ghal fondi ahna, iddisinjajna l-inizzjattiva ahna ghal Programm Life+, anke wara kuntatti li konna ghamilna ma’ azenzija Portugiza li hadet ipromoviet esperjenza simili u tlestew d-dokumenti kollha ghat-tenders fi zmienna.  U rnexxielna ahna ngibu kwazi 2 Miljun Euro ghal dan il-progett. Imbaghad gie jiftahar qiesu ghamel kollox hu jew sar kollox fl-ahhar 7 xhur. Sfortunatament il-process kien twil anke ghax ftit kienu l-kumpaniji li kienu rrispondew ghall-ewwel sejha u kellna nergghu nohorgu sejha ohra fil-bidu ta’ din is-sena.

 

Il-verita hi li konna ahna li hadna l-inizjattiva biex ingibu l-fondi ewropej biex jinxtraw madwar 24 vettura ta’ daqsijiet u għamliet differenti biex jitqassmu lil persuni minn mixjiet differenti tal-ħajja (wara proċess tal-għażla trasparenti) u xi dipartimenti tal-gvern għal madwar sena kif ukoll ninstallaw mitt charging point madwar Malta. Dan sar biex il-gvern ikun jista jevalwa l-esperjenza ta’ dawn in-nies u jikkomunikaha lill-pubbliku biex juri li t-trasport b’vetturi eletriċi, li llum jħabbtuha ma’ vetturi normali li jaħarqu l-petrol jew id-diesel huma alternattiva vijabbli u b’hekk in-nies jitħeġġu jixtru minnhom. B’hekk nikkontribwixxu biex ikollna iktar arja nadifa billi nnaqqsu t-tniġġis mid-dħaħen tal-karozzi, u nnaqqsu l-impatt tat-trasport privat fuq il-bidla fil-klima. 

L-istess ghamel il-Hadd li ghadda meta mar jitkellem fl-okkazzjoni tal-bidu tax-xoghlijiet ghall-estensjoni tal-facilitajiet ghall-Football Nursery ta’ San Gwann. Qal li ahna m’ghamilna xejn u huma hadu l-inizjattivi kollha ! Disinji tlestew fi zmienna anke bl-ghajnuna tal-FTS (Foundation for Tomorrow’s Schools) u hrigna t-tender ghax-xoghlijiet ahna.  In-numru tat-tender huwa MRRA/W 674/2011/2 u gie aggudikat ukoll fi zmienna.  Qal li ma konniex ivvutajna flus.  Il-Ministru Mizzi ghadu sa llum 7 xhur wara li sar Ministru ma jafx li inizjattivi bhal dawn jaqghu taht vot wiehed ez. Enhancement of Public Areas Vote u ma jkunux imsemmija wiehed wiehed fil-budget !  Insomma bhas-soltu, biex imaqdru l-ewwel li ssibhom imma s’issa ftit li xejn hadu inizjattivi anzi qatlu inizzjattivi bhall-progett tac-Centru Civiku u Gnien akbar ghal San Gwann !  Imma dak diga nsih il-Ministru Joe Mizzi !

Electric style

Waqt il-laqgha fil-Polonja tal-Ministri Ewropej ghall-Energija haduna fuq electric hybrid coach b’kapacita’ li ggorr madwar 37 persuna u b’batterija li sservi ghal vjagg ta’ mhux anqas minn 100km . Esperjenza interessanti fuq wahda mill-ewwel coaches kbar zviluppata fil-Polonja stess mill-kumpanija Solaris.

Bhalissa fil-Frankfurt Motor Show hemm numru qawwi ta’ karozzi elettrici godda. Ghall-ewwel darba f’din il-Fiera hemm sala dedikata biss ghall-electric vehicle technology. Fiha hemm jesibixxu kumpaniji bhal Daimler, Opel, Renault u Mitsubishi li qed joffru karozzi bi prezzijiet vicin dawk ta’ karozzi konvenzjonali. Hemm ukoll prototype electric vehicle tal-BMW mill-isbah li se tkun fuq is-suq fl-2013. Aktar ma jghaddi z-zmien is-suq qed jizviluppa generazzjoni ta’ vetturi elettrici li jersqu vicin hafna tal-kumditajiet li wiehed isib f’karozzi konvenzjonali. L-izvilupp f’dan il-qasam ahna gharafnih u kien ghalhekk li hadna inizjattiva biex inkunu pro-attivi.

Kif diġa’ tħabbar, l-iStrateġija Nazzjonali ta’ pajjizna rigward il-vetturi li jaħdmu bl-elettriku tinsab fl-aħħar stadju tagħha wara li saret konsultazzjoni mal-importaturi lokali tal-karozzi. Dalwaqt inniehdu wkoll il-proġett “DemoEV”. Dan il-proġett ser jiswa madwar €1.9 miljun grazzi għall-fondi tal-LIFE+ Programme tal-Unjoni Ewropea kif ukoll fondi nazzjonali.

"DemoEV” se jghinni nfehmu lill-pubbliku ahjar l-importanza u l-potenzjal ta’ vetturi aktar li jiggeneraw ferm anqas tniggiz. Grazzi għal dawn il-fondi ser jinxtraw 24 vettura elettrika li ser jiġu intużati mill-Gvern, minn xi kumpanniji privati, kif ukoll mill-pubbliku. Barra hekk, ser ninstallaw ukoll 100 charging point pubbliku għall-użu tal-pubbliku. Wara s-sejha ghall-informazzjoni li hrigna f'Lulju li ghadda, b'sodisfazzjon nghid li xejn inqas minn 40 kumpannija urew interess f'dan il-progett; 17 minnhom biex jiprovdu vetturi elettrici. Dan zgur jawgura tajjeb ghall-futur ta' dan il-progett.

Going electric

Il-bierah f’Lisbona ffirmajt ftehim ta’ kollaborazzjoni mal-Portugall fil-qasam tal-mobilita’ elettrika sabiex fix-xhur li gejjin nibdew naraw zviluppi li jwasslu ghall-introduzzjoni ta’ vetturi elettrici moderni fis-suq taghna. Fost affarijiet ohra ghandna naraw il-bidu tal-implimentazzjoni ta’ network ta’ charging points ghall-vetturi elettrici f’pajjizna.

Bhala rizultat tal-impenn tal-Gvern Portugiz, l-kumpanija Renault-Nissan ddecidiet li tuza minn tal-ewwel lil Portugal ghat-tnehdija tal-electric cars li behsieba tohrog fl-2011. Dalghodu kelli l-opportunita’ nsuq jien ukoll din il-karozza fit-toroq ta’ Lisbona. Hallietni tassew impressjonat. Ghandha drive verament smooth u verament spazjuza. Meta kont qed insuq waqaft ukoll hdejn wiehed mis-sensiela ta’ charging points li hemm fit-toroq ta’ Lisbona u ccargjajt il-karozza.

Is-sena d-diehla u s-sena ta’ wara hu mistenni li fuq is-suq internazzjonali jkun hawn ferm aktar vetturi elettrici simili fid-daqs u l-ghamla tal-vetturi konvenzjonali. Dan grazzi ghall-investimenti enormi li qeghdin jaghmlu l-manifatturi l-kbar tal-karozzi madwar id-dinja. Kumpaniji kbar bhal Renault/Nissan, Vauxhall, Mitsubishi, Chrysler/FIAT diga habbru li lejn l-ahhar ta’ din is-sena jew matul is-sena d-diehla se jpoggu fuq is-swieq internazzjonali numru kbir ta' electric cars godda.

Tajjeb infakkru li 16% tal-emissjonijiet kollha li nsibu f’pajjizna huma kkawzati mill-karozzi. Hu rikonoxxut li l-karozzi elettrici ma jiproducux exhaust u jikkontribwixxu biss terz tal-carbon dioxide tal-karozzi konvenzjonali.

Waqt laqgha bilaterali li kelli ma’ Carlos Zorrinho is-Segretarju tal-Istat Portugiz ghall-Energija u l-Innovazzjoni stajt ukoll nikkonferma u nara b’ghajnejja l-importanza tal-uzu ikbar ta’ generazzjoni ta’ energija minn sorsi alternattivi. Il-Portugall tipproduci madwar 45% tal-energija totali taghha minn dawn is-sorsi nodfa u ghandha t-target li sal-2020 tipproduci sa 60% minn dawn is-sorsi. Ovvjament ghandhom vantaggi fizici li ahna ma ghandniex.

Electric cars - lejn anqas tniggiz

Aktar ma jghaddi z-zmien aktar manifatturi importanti tal-karozzi qed ihabbru li se jpoggu fuq is-swieq internazzjonali electric cars. Kumpaniji kbar bhal Renault/Nissan, Vauxhall, Mitsubishi, Chrysler/FIAT diga habbru li lejn l-ahhar ta’ din is-sena jew matul is-sena d-diehla se jpoggu fuq is-swieq internazzjonali electric cars, kompetittivi mal-karozzi konvenzjonali. Kien ghalhekk li ftit tal-granet ilu waqqaft kumitat inter-ministerjali li gie mitlub jistudja x’tip ta’ infrastruttura u incentivi hemm bzonn li jkunu mplimentati f’pajjizna halli nhajjru aktar persuna jixtru karozzi minn dawn f’pajjizna.

Tajjeb infakkru li 16% tal-emissjonijiet kollha li nsibu f’pajjizna huma kkawzati mill-karozzi. Hu rikonoxxut li l-karozzi elettrici ma jiproducux exhaust u jikkontribwixxu biss terz tal-carbon dioxide ta’ karozzi konvenzjonali. Fil-laqgha li kelli mal-membri spjegajt li hu mportanti li l-kumitat jibni r-rakkomandazzjonijiet tieghu a bazi ta' ideat espressi diga lokalment anke permezz ta' konsultazzjoni mal-istakeholders kollha kif ukoll l-esperjenzi barranin relevanti ghalina.

Niskanta kif certi nies jispiccaw imaqdru anke certi inizjattivi posittivi. M’ahniex qed nivvintaw ir-rota ! Qed niprovaw nimxu fuq il-passi ta’ certi pajjizi, fosthom il-Portugal li sar leader fil-promozzjoni tal-karozzi elettrici. Infatti l-Prim Ministru Jose Socrates qed jiprova jaghmel mill-Portugal “a European trendsetter in green transport”. F’Gunju 2009, il-Gvern Portugiz nhieda programm sabiex jigi nstallat fil-pajjiz kollu network ta’ recharging stations li jaghtu c-cans lil karozzi elettrici jsuqu tul il-highways kollha tal-Portugal. L-ewwel electric car charging station pubbliku kien fil-fatt inawgurat fit-30 ta’ Gunju ta’ din i-sena. Il-Portugal qed jipjana li jkollu 320 charging stations sal-ahhar ta’ din is-sena u 1,200 sal-ahhar tal-2011.

Bhala rizultat tal-impenn tal-Gvern Portugiz, l-kumpanija Renault-Nissan ddecidiet li tuza minn tal-ewwel lil Portugal ghat-tnehdija tal-electric cars li behsieba tohrog fl-2011. Din l-ambizzjoni Portugiza ghall-qasam tal-electric vehicles tifforma parti mill-programm ta’ green energy b’investimenti kbar f’wind-farms, solar panel farms u inizjattivi ohra ghal energija nadifa.