Statistika xokkanti

Sitta mis-sebgha miljun ruh fid-dinja ghandhom mobile phone imma erbgha miljun u nofs minnhom biss ghandhom facilitajiet sanitarji.  Statistika xokkanti li ghadha kemm harget f’rapport tan-Nazzjonijiet Uniti. Din l-istatistika waslet biex spingiet lin-NU biex tibda kampanja ghat-titjib sanitarju ghal zewg miljun u nofs persuna. Id-Deputat Segretarju Generali tan-NU, Jan Eliasson, iddiskriva l-qaghda ta’ dawn in-nies bhala “id-dizastru sieket”, ezempju car tal-ingustizzji li nsibu fid-dinja taghna.  

Irridu niftakru li wiehed mill-2015 Millenium Goals tan-NU, specifikament Target 7.C jghid hekk: Halve, by 2015, the proportion of the population without sustainable access to safe drinking water and basic sanitation. Il-mira tal-access ghall-ilma tajjeb ntlahqet 5 snin qabel id-data peress li bejn l-1990 u 2010,  2 biljun ruh rebhu access ghal sors ta’ ilma.  Minkejja dan izda sa llum 11% tal-poplazzjoni tad-dinja, igifieri 783 miljun ruh, ghadhom minghajr access ghal ilma tajjeb. 

Irrid nghid li meta nghidu access ghall-ilma tajjeb dan ma jfissirx li ghandhom access ghall-ilma fid-dar taghhom.  Jista jun li l-access ghas-sors tal-ilma qieghed kilometri ‘l boghod ! Bir-rata ta’ titjib li mexjin bhalissa sal-2015, xorta se jkunu hawn f’din id-dinja ‘l fuq minn 600 miljun ruh minghajr access ghall-ilma tajjeb !  Kuljum imutu 4,000 tifel u tifla minhabba mard kawzat minn nuqqas ta’ access ghal ilma tajjeb.   Tal-wahx ! 

Minn naha l-ohra ghadna lura hafna fuq il-mira ghal titjin sanitarju, igifieri imqar toilet.  L-access ghal titjib sanitarju zdied minn 36% fl-1990 ghal 56% fl-2010 fil-pajjizi li qed jizviluppaw.  L-aqwa titjib sar fl-Asja.  Minkejja dan it-titjib izda xorta hawn aktar minn zewg biljuni u nofs ruh (2500 miljun ruh) minghajr facilitajiet sanitarji. Fl-Indja biss ghandek 60% tal-popolazzjoni li jaghmlu l-htigijiet taghhom mhux go facilitajiet sanitarji ! Imma minn naha l-ohra illum hemm 1,000 miljun mobile phone, meta sal-2002 kien hemm biss 45 miljun mobile phone !

Inizzjattiva tajba mill-Gizwiti

Il-Gizwiti ghadhom kemm nhedew kampanja ta’ ġbir ta’ mobiles użati ‘A New Life for your Old Mobile Phone’. Dakinhar tat-tnehdija l-kap eżekuttiv tal-kumpanija GO li qed tghin lill-Gizwiti f’din il-kampanja kkwota statistika li turi li bħala medja n-nies ibiddlu it-telefon ċellulari tagħhom kull 18 il-xahar, bir-riżultat li ħafna nies jakkumaluw mobiles mhux użati jew inkella jarmu dawn il-mobiles mingħajr ma dawn jiġu irriċiklati. Fil-fatt huwa ikkalkulat li bejn l-10 u l-15% biss tal-mobiles li jintremew qed jiġu irriċiklati.

Bħala Ministeru ilna għal dawn l-aħħar snin għaddejjin b’kampanja edukattiva biex nbiddlu l-mentalita’ ta’ kif u fejn jintrema l-iskart f’pajjiżna. Għalhekk kien ta’ sodisfazzjon ghalija nattendi ghat-tnehdija ta’ din il-kampanja, fejn l-mobile phone jekk ghadu tajjeb jerga jintuza minn persuni fl-Afrika li m’ghandhomx mezzi biex jixtru mobile, inkella kemm-il darba ma jahdimx jizzarma u jinbieghu l-minerali prezjuzi li wiehed isib go fih.

Il-flus li jdahhlu se jmorru b’risq il-bini ta’ orfanotrofju ġewwa il-Kenja għat-tfal li tilfu il-ġenituri tagħhom minħabba l-marda ta’ l-AIDS u b’risq proġett fiċ-Chad fejn ħa jitqassmu stoves li jaħdmu permezz ta’ l-enerġija solari biex ikun evitat li n-nisa iqattgħu siegħat twal ifittxu l-injam u jibilgħu d-duħħan. Id-dħaħen minn dawn stufi tradizzjonali jwasslu għall-mewt ta’ madwar 1.9 persuna fis-sena f’eta’ zghira. In-nisa u t-tfal huma l-aktar milquta.

Dan jorbot ukoll mal-inizzjattiva li hadna fi tmiem is-sena li ghaddiet fejn Malta tat €125,000 biex jinxtraw stoves godda halli jitnaqqsu l-emissjonijiet u n-nisa u t-tfal ma jkunux esposti għad-duħħan. Nappella lil qarrejja li għandhom mobile jew tnejn li mhux qed juzaw biex jiddepożitaw dan it-telefon f’fergħa tal-GO u b’hekk ikunu qed jikkontribwixxu għal din l-inizjattiva ambjentali b’għan nobbli favur ħajja li tixraq lil dawn ħutna.