Malta vs Grecja

Kont qed naqra l-proposti tal-budget għas-sena 2013 li ressaq il-Gvern Grieg għad-diskussjoni fil-parlament Grieg.  Budget li huwa ritratt tal-qagħda imwiegħra ta’ dan il-pajjiż.  Fost il-miżuri iebsin li qed jiġu proposti hemm it-tnaqqis tad-deficit minn 6.6.% għal 4.2% tal-Prodott Gross Domestiku (GDP) u dan b’numru ta’ miżuri li jinkludu tnaqqis drastiku fil-pagi tas-servizz pubbliku u fil-pensjonijiet, tnaqqis fil-ħlasijiet ta’ sigurta’ soċjali, tnaqqis fin-nefqa fuq l-edukazzjoni, saħħa u difiża.  Qed jiġu proposti wkoll riforma fiskali oħra inkluz li l-eta’ tal-pensjoni titla’ minn 65 għal 67 sena. 

 

Dan il-budget huwa parti minn programm vast ta’ awsterita’ li jkopri s-snin 2013-2014 u li jrid ikun maqbul mal-Kummissjoni Ewropea, mal-Bank Ċentrali Ewropew u mal-Fond Monetarju Dinji (IMF).  Ma rridux ninsew li l-Grecja diġa wkoll fix-xhur li għaddew żiedet l-income tax u żiedet ukoll it-taxxa fuq il-propjeta’. Meta jgħoddu magħhom il-miżuri li se jittieħdu issa l-ekonomisti qed ibassru li l-ekonomija Griega se tickien għas-sitt sena konsekuttiva b’4% oħra ! 

 

Din hi r-realta’ madwarna, fuq l-għatba ta’ biebna.  Taqra dan kollu, u tgħid min jaf kemm jixtiequ l-Griegi li l-akbar problemi tagħhom il-“kriżijiet” tagħna !  Dak li xi kultant naqraw bħala problemi kbar tagħna huma nsinifikanti ħdejn dak  li cittadini oħra qed ikollhom iħabtu wicchom magħhom f’pajjiżi oħra.  Dan ma jfissirx li kollox ward u żgħar f’pajjiżna, imma tajjeb li l-problemi tagħna npoġġuhom f’kuntest.

Għażliet ħżiena

Dak li qed naraw madwarna fl-Ewropa huwa riżultat ta’ politiċi li minflok ma jagħrfu jmexxu b’responsabilita’ jispiccaw jaħarbu mir-realta’ u bl-għażliet ħżiena tagħhom jispiccaw iweġġgħu n-nies. Fil-Greċja, gvern wara l-ieħor għamel dak li kienu għamlu l-Ministri tal-Gvern Laburista Malti qabel l-1987 – idaħħlu nies mal-gvern, jaqdu lill-bażużli u jħallas il-poplu bit-taxxi. Fl-Italja, Gvern wara l-ieħor iparlaw fuq ir-riformi imma jħallu kollox kif kien għax beżgħu li jitilfu l-voti.

Ir-riżultati ta' dawk l-għażliet ħżiena wasslu biex fil-Greċja, fost awsterita' kbira, issa lanqas biss jistgħu jgħaqqdu gvern u se jmorru għal elezzjoni oħra ! Il-Greċja reġgħet qed tħares 'l isfel fl-abbiss, u s-swieq finanzjarji qed jitwerwru. Jekk il-Greċja toħroġ mill-ewro u terġa' lura għall-munita tagħha, din tant taqa' fil-valur li kulma jinbiegħ fil-Greċja jogħla m’għola s-smewwiet u l-Griegi jispiċċaw saħansitra agħar milli qegħdin bħalissa.

Traġedja ekonomika u oħra politika. Imma l-agħar hi t-traġedja umana tal-għażliet ħżiena ta' poltikanti li mhumiex kapaċi jieħdu d-deċiżjonijiet it-tajbin f'waqthom. F'Ateni, pensjonant għamel suwiċidju pubbliku u ħalla nota lil bintu li ma riedx jispiċċa jfittex għall-ikel fil-laned taż-żibel wara li l-pensjoni tnaqqsitlu. Dan barra żieda qawwija fis-suwiċidji fil-Greċja u anke f'pajjiżi bħall-Irlanda.

Fl-Italja, mill-bidu ta' din is-sena kien hemm aktar minn 30 ruħ, kollha self-employed, li kkommettew suwicidju minħabba li ma setgħux ikampaw kawża tal-kriżi ekonomika. Dan hu r-riżultat tan-nuqqas ta' għaqal ta' politici li ma għarfux jieħdu d-deċiżjonijiet it-tajbin f'waqthom u jinvestu minn pezza drapp limitata.  Ħasbu li jistgħu jberbqu u jdejnu l-pajjiż bla rażan biex jibqgħu fil-poter. Bl-għażliet ħżiena tagħhom, qed iweġġgħu – u jmutu – n-nies. 

Zewg taghlimiet mill-Grecja

Dak li ghaddej fl-Ewropa bhalissa jista´ jitqies bhala test ghall-Unjoni Ewropea, kif ukoll ghall-ghaqda monetarja Ewropea. Il-maltemp Grieg ilu fuq ix-xefaq pero fl-ahhar gimghat rajna l-kollass ta´ dak li kien baqa´ mis-sistema finanzjarja Griega, bl-aqwa agenziji tal-credit ratings fid-dinja jiddikjaraw il-pajjiz prattikament fallut minhabba problema serji ta´ likwidita’.

U hawn gie t-test. Hekk kif certi pajjizi bdew jistejqru mill-krizi finanzjarja u ekonomika, dlonk tfaqqa l-krizi fil-Grecja li hasdet lil hafna. Ma naqsux il-kurrenti ta´ min ried li l-Grecja tohrog mill-Euro u allura teghreq wahedha, pero kbir kien ukoll il-kurrent ta´ min fehem li dan kien il-mument tal-prova tas-sahha tas-suq Ewropew u tal-munita tieghu. Irrid nghid li lil hinn mill-paroli, napprezza d-diffikulta´ ta´ min madwar mejda jrid jiddeciedi li jghin pajjiz b´miljuni ta´ Euros meta l-ebda pajjiz Ewropew mhu ghaddej mill-aqwa perjodu ekonomiku. Dan japplika wkoll ghal pajjizna li ntalab, bhall-bqija tal-pajjizi, li hu wkoll jaghti sehemu li jfisser self ta´ madwar 27 miljun Ewro.

Fil-mod kif il-pajjizi qablu li jghinu lill-Grecja rajna l-principju tas-solidarjeta’ jithaddem fil-prattika. Napprezza wkoll il-fatt li l-ghajnuna hija marbuta ma’ mizuri li jrid jiehu l-Gvern Grieg biex anke hu juri li qed ipoggi s-sisien finanzjarji tieghu fuq bazi soda li tkun tiflah tilqa´ ghal ghawg iehor fil-futur. Il-mizuri li qed ikollha tiehu l-Grecja huma mpressjonanti sabiex titnaqqas l-ispiza pubblika. Fil-mument tal-prova l-Ewropea uriet is-sahha u l-ghaqda u dan ghandu jkun ta´ wens ghalina li dejjem rajna l-ghaqda bhala wahda mil-kwalitajiet ewlenin tal-Unjoni Ewropea.

Din it-"tragedja Griega" ghandha tghallimna zewg taghlimiet importanti: 1. li l-elettorat irid joqghod attent minn partiti li jweghdu kollox qabel l-elezzjoni, kif ghamel il-Partit Socjalista Grieg qabel l-ahhar elezzjoni, l-aqwa li jotjeni l-poter, imbaghad sab ruhu vittma tal-kliem tieghu stess, 2. li jkun ahjar li jkollok Gvern li b´kuragg jiehu l-mizuri f´waqthom u jimplimenta riformi bzonnjuzi anke jekk mhux popolari, minflok ma jkaxkar saqajh u jispicca fi krizi fejn imbaghad ikun haddiehor li jiddettalu l-qies u z-zmien li fih ikollu jiehu l-mizuri.