SDM - my nursery

F’dawn il-granet mort wahda mic-cerimonji tal-gradwazzjoni fis-Sala tal-Universita’ f’tal-Qroqq. X’memorji dawk ! Bdejt niftakar fis-snin li qattajt jien fl-Universita’ u l-hidma tieghi fl-SDM (Studenti Demokristjani) u l-KSU. Domt attiv fl-SDM kwazi 7 snin. F’perjodu mqanqal hafna tal-istorja politika ta’ pajjizna. Bdejt il-hidma tieghi meta kelli 16-il sena u dhalt is-Sixth Form u komplejt kwazi sakemm spiccajt l-Universita’. Kien zmien ta’ protesti biex l-istudent jzomm id-drittijiet bazici tieghu. Niftakar li darba minnhom ghax ghamilna gimgha ta’ protesti fis-Sixth Form il-Ministru tal-Edukazzjoni ta’ dak iz-zmien, qed nirreferi ghall-1981, qabad u xolja l-Kunsill tal-Istudenti u lanqas hallina niltaqghu aktar fil-kamra li kellna ! Kunsill elett demokratikament mill-istudenti spicca dikjarat illegali ghax ipprotesta b’mod ghal kollox pacifiku.

Kien zmien meta jekk tazzarda titkellem malajr jasallek it-theddid u taqla xi xebgha minn nies organizzati. Niftakar sew is-sena 1984 meta bhala SDM konna attivi favur l-ezistenza tal-iskejjel tal-knisja li l-Gvern immexxi mill-Partit Laburista li halef li jaghlaq. Niftakar sew is-swat li garbu diversi student tal-Universita’ meta telghu diversi haddiema armati tat-Tarzna ghalina. Niftakar li lil wiehed student tal-arkitettura kienu kisrulu zewg idejn b’katina ! Illum fl-arja demokratika u serena li ghandna meta tirrakkonta stejjer bhal dan bil-kemm titwemmen. Imma ahna li garrabnihom, tghallimna haga mportanti: taqta’ qalbek qatt quddiem l-ghawg u kompli nsisti ghad-drittijiet tieghek b’mod pacifiku minkejja li jipruvaw jumiljawk.

F’dan il-perjodu mqanqal, sibna hin ukoll biex niehdu l-formazzjoni taghna fuq il-principji li jsawwru l-hsieb demokratiku kristjan. Il-principji tas-solidarjeta’, partecipazzjoni, gustizzja socjali u zvilupp sostenibbli assorbejnihom mill-hafna seminars ta’ formazzjoni li konna norganizzaw kemm fl-Universita’ kif ukoll fl-AZAD. Konna nistiednu nies personalitajiet li kellhom ghal qalbhom din il-kultura politika. Konna naghmlu uzu tajjeb hafna wkoll mill-librerija tal-AZAD. Dawk is-snin ta’ hidma fl-SDM bnewli l-karattru tieghi u ghalmuni l-ABC tas-sistema demokratika inkluz l-procedura ta’ laqghat formali, kif ukoll l-bazi tal-hsieb politiku tieghi liema formazzjoni ghadni nsibha utli kuljum.

Lejn it-Turkija jew lejn l-Iran ?

Spicca Ben Ali, spicca Mubarak, bdiet rewwixta biex jitnehha Gaddafi. Protesti fil-Yemen. Qed tirbah ir-rabja tal-popli li hassewhom imjassra ghal ghexieren ta’ snin. Il-ftit keinu qed igawdu sew filwaqt li l-massa thalliet lura. Dawk li kienu jazzardaw jitkellmu kontra sistwazzjoni bhal din kienu jispiccaw arrestati, torturati, mitfugha f’habs jew eziljati.

F’xi hin jew iehor din il-bomba kellha tisplodi. Hafna mill-mexxejja tad-dinja gharbija huma personaggi b’eta kbira. Mubarak ghandu 82 sena, Ben Ali 74 sena u Gaddafi ghandu kwazi 70 sena. Eta’ kbira li tiddistingwihom sew mill-populazzjoni ta’ pajjizhom. Irridu nifhmu li 60% tal-popolazzjoni fid-dinja gharbija hija taht l-eta’ ta’ 21 sena, u b’hekk ma jiftakru xejn hlief it-tmexxija ta’ dawn il-personaggi. Opportunitajiet ta’ xoghol saru skarsi hafna, certament hafna anqas minn dak mehtieg ghal populazzjoni daqshekk zaghzugha.

Il-pacenzja ma felhitx aktar. U bdiet ir-rivoluzzjoni. Jidher li l-ghajta u l-mewga ta’ protesti mhux se tieqaf. Se naraw tmexxija gdida. Fejn se tmur din it-tmexxija izda ? Se tmur lejn it-Turkija jew lejn l-Iran ? Se naraw tmexxija musulmana demokratika, miftuha u pluralista kif ghandna fit-Turkija jew se jkollna tmexxija musulmana fundamentalista li tkompli tohnoq l-espressjoni hielsa kif ghandna fl-Iran ?

Difficli tghid. Filwaqt li rridu nzommu f’mohhna l-partikolaritajiet ta’ kull pajjiz fir-regjun, nittama li dawn il-popli jmorru lejn l-esperjenza tat-Turkija. Waqt li nistennew il-gimghat u x-xhur li gejjin halli naraw kif se jizviluppaw l-affarijiet fid-dinja gharbija, nemmen li l-punent irid ukoll jezamina l-politika li addotta lejn dan ir-regjun fil-passat u jaghraf jibni politika gdida ta’ solidarjeta’ vera ma’ dawn il-popli.

Aung San Suu Kyi

Aung San Suu Kyi ghamlet 15 mill-ahhar 20 sena maghluqa f’darha taht il-kontroll tal-militar gewwa pajjizha, Myanmar. Fl-ewwel diskors taghha wara li nhelset jumejn ilu, hi qalet "Jekk irridu notjenu dak li rridu, irridu naghmluh b’mod gust”. Suu Kyi, li kienet rebhet il-premju Nobel ghall-Paci, stqarret li trid tahdem ghar-rikonciljazzjoni demokratika u kompliet tghid “li ma nobghodx lil dawk li cahduli l-liberta’ ghal hafna snin. L-ufficjali militari trattawni tajjeb. Nitlobhom jitrattaw tajjeb anke lill-poplu”.

Diskors qawwi ta’ mara li saret is-simbolu ghad-demokrazija u rezistenza pacifika f’pajjizha, fejn sa llum hu kkalkulat li hemm ‘l fuq minn 2,000 prigunier politiku. Suu Kyi imwielda fl-1945, sfat iltiema ta’ sentejn meta missierha li kien wiehed mill-eroj tal-indipendenza ta’ pajjizha, safa maqtul. Irritornat f’pajjizha wara li studjat f’Oxford u bdiet tmexxi l-partit tal-Opposizzjoni NLD, National League for Democracy. Fl-1990 rebhet l-elezzjoni generali izda ma thallitx tiehu l-Gvern. “Irrid nisma x’irid il-poplu. Tkun tezisti d-demokrazija biss meta l-poplu jikkontrolla l-Gvern. Jien lesta li nkun ikkontrollata mill-poplu”. Kompliet tghid “Il-bazi tal-liberta’ demokratika hija l-liberta’ tal-espressjoni”

Dawn il-kliem ta’ Suu Kyi jinstemghu retorika ghal dawk li jghixu f’pajjiz fejn id-demokrazija hija garantita u xi kultant anke taken for granted. Ghal Suu Kyi, il-granet li gejjin mhumiex facli. Anke ghax waqt li hi kienet imjassra, membri mill-partit taghha stess haduha kontriha li hi “rigida wisq” u ffurmaw partit iehor biex “jippartecipaw” fil-process politiku. L-ewwel ezercizzju taghha jrid ikun dak li tiprova tirbah lura lill-ex kollegi taghha, izda hadd ma jaf kemm se jtawwal dan il-helsien taghha.

Int trid tghix fl-Iran ?

Bhal llum sena fl-Iran kien hemm l-elezzjonijiet Presidenzjali, li hafna jqiesu bhala elezzjonijiet imbaghbsa. Minn dakinhar kienu bdew protesti kbar fit-toroq ta' Teheran. Izda kienet giet intensifikata ukoll persekuzzjoni kiefra fuq l-oppozizzjoni u dawk kollha li huma kontra r-regim ta' Ahmadinejad. Lid-Deputat tal-Partit Laburista, Adrian Vassallo, li dan l-ahhar qal li jipreferi li jghix fl-Iran, ha nghidlu ftit x'tip ta' "demokrazija" ghandhom f'dak il-pajjiz.

Se nikwota siltiet minn intervista ma' Mahdi Karrubi (ara ritratt) li hemm proprju fin-Newsweek din il-gimgha. Karrubi flimkien ma' Hossein Mousavi jifformaw l-oppozizzjoni li tissejjah il-Moviment Ahdar. Karrubi jghid "Attakkawli dari darbtejn u kisruli l-hgieg kollu. Ghalquli l-ufficcju tieghi, il-gurnal tieghi u l-partit tieghi. Sawtu lil wiehed minn uliedi. Tnejn mit-tfal tieghi nzammu milli johorgu minn pajjizi. Arrestaw hafna minn nies li kienu vicin tieghi. Kull Membru tal-Parlament li jigi jarani jispicca mfittex u attakkat". Karrubi jkompli jghid "Meta ghazilna erba' persuni li iharsu l-interessi tal-familji tal-persuni li sfaw feruti fil-protesti, dawn l-erba' persuni sfaw arrestati"

Fl-istess edizzjoni tan-Newsweek hemm artiklu ukoll miktub mill-gurnalist Maziar Bahari li jirrakkonta x'gara lilu wara li kien baghat email lill-editur tieghu fil-granet ta' wara l-elezzjonijiet li fiha kkritika r-regim Iranjan. Bahari jghid hekk "Dahluni b'ghajnejja mghottija go kamra mudlama. Minn kien qed jinterrogani tani daqqa ta' ponn go rasi, daqqa ta' sieq go dahri u tani daqqiet ghal hafna drabi go wicci u ghonqi....Gurnata wara gurnata dak li kien qed jittorturani geghlni nammetti li jiddispjacini li ktibt dak li ktibt". Bahari nzamm arrestat ghal 118 gurnata !

Nixxokja ruhi kif Deputat tal-Oppozizzjoni f'pajjizna jghid li jipreferi jghix, ghal liema raguni hi, "fl-Iran". Nahseb li kieku jmur s'hemm isib hafna li fil-fatt jixtiequ jkollhom imqar l-opportunita' jghixu f'pajjiz fejn id-demokrazija hija rispettata u r-religjon ma tintuzax bhala arma politika.