Zewg progetti ohra ta' kwalita'

Dalghodu tghaxxaqt nara The President’s Kitchen Garden li l-President tar-Repubblika, Dr.George Abela, fetah bhala attrazzjoni gdida mal-gonna ta’ San Anton. Niftakar li meta l-President talabni mmur nara l-post xi sena u nofs ilu kont rajt post b’potenzjal kbir izda mhux sfruttat. Kien laqatni l-kuncett li kellu f’mohhu u weghdtu li nghinuh iwettaq il-holma tieghu li jiftah ghall-pubbliku din il-parti tal-Palazz. Il-holma twettqet u issa ghandna spazju iehor ta’ kwalita mahsub biex ikun centru edukattiv u kreattiv ghat-tfal u l-familji.

Taht it-tmexxija tal-Perit Jeanne Frendo mir-Restoration Unit fi hdan il-Ministeru tieghi, haddiema mill-istess unit ghamlu xoghol estensiv ta’ restawr kemm fuq il-gebla kif ukoll fuq l-injam, filwaqt li haddiema ohra tat-Taqsima tax-Xoghlijiet ghamlu parti konsiderevoli tax-xoghol fuq installazzjoni ta’ dawl, ilma u funtani. Bhala Ministeru ghinna wkoll sabiex saret sezzjoni b’annimali. Kienet ix-xewqa tal-President li fil-gonna jerga jkun hemm l-annimali, izda issa ghandhom spazji ferm aktar adegwati milli kellhom qabel. Laqatni l-fatt li l-President irnexxielu jlaqqa l-hiliet ta’ hafna nies u organizazzjonijiet bhal Heritage Malta u l-Ministeru tal-Edukazzjoni biex sawwar dan il-progett integrat.

Progett iehor li se jkun inawgurat dan il-weekend huwa dak tax-Xatt kollu ta’ M’Xlokk, fejn b’investiment ta’ €2 miljun ghal darb’ohra qed nergghu nagħtu aktar spazju miftuħ u msebbaħ għal familji tan-naha t’isfel ta’ pajjizna u dawk kollha li jzuru dan l-aktar post marbut mas-sajd f’pajjizna. Il-proġett beda sentejn ilu u kien maqsum fi tlett fażijiet. L-ewwel ma bdejna kien billi wessajna l-bankina ta’ man-naħa tal-ħwienet u djar, għaddejna s-servizzi kollha ġodda minn taħt il-bankina u ssebħet b’materjal tal-qawwi u l-porfido. Fl-istess hin għamilna wkoll it-triq mill-ġdid inkluz s-servizzi godda tad-drenagg. Komplejna mbaghad fit-tieni fazi billi sebbaħna x-xatt b’pavimentar ġdid fuq medda ta’ madwar 9,200 metru kwadru t'art. Installajna dawl dekorattiv kif ukoll street furniture li tixraq lil dan il-post minghajr ma ntellfu l-attivita’ lis-sajjieda. Insistejna li jitħallewx jitilgħu vetturi fuq il-pavimentar il-ġdid halli nibzghu ghall-investiment li sar.

It-tielet fażi tal-proġett kienet tikkonsisti fil-bini mill-ġdid tal-pjazza prinċipali ta’ Marsaxlokk u faccata taghha fejn qabel kien hemm carpark. Fil-pjazza nstallajna funtana, filwaqt li faccata tal-pjazza fl-għajn antika nstallajna monument f’ġieħ is-sajjieda kollha. Dan l-investiment juri biċ-ċar ukoll kemm il-Gvern irid li b’mod konkret jinvesti fit-tisbih taz-zoni kollha ta' pajjizna, specjalment iz-zoni l-aktar importanti marbuta mal-attivita' turistika ta' pajjizna. Dan l-investiment juri wkoll kemm hi ngusta l-kritika tal-Opposizzjoni li tghid li l-Gvern jinvesti minn fejn jigu l-voti u fejn ma jsibx l-appogg ma jaghmel xejn. M’ghandix dubju li l-Kunsilliera Lokali inkluz dawk li ma jappoggjawx lil PN, illum jistghu anke huma jkunu xhieda tal-impenn taghna li naghtu prodott ta’ kwalita’ lil din il-lokalita’, anke jekk forsi eccedejna l-pjanijiet originali taghna.

Gnien iehor ta' kwalita'

Ix-xogħlijiet fuq il-proġett tal-ġnien il-gdid gewwa Qui-si-Sana f’Tas-Sliema huma fi stadju avvanzat u fil-fatt qed nipjanaw li nifthuh dan ix-xahar. Kien hemm bżonn li f’din iż-żona urbana ta’ Tas-Sliema nerġgħu nagħtu lura lil-poplu spazju rikreattiv ta’ kwalita'. Il-gnien li kien hemm qabel definittivament ma kienx wiehed li jixraq lil dik iz-zona, li rat fiha tant investiment mill-privat fl-ahhar 20 sena. F’sentejn se nkunu tajna lil komunita’ Slimiza u lil kull min iżur din iz-zona Pjazza Sant’Anna, kif ukoll promenade u Ġnien gdid fi Qui-si-Sana.

Dan il-ġnien qed jinbena f’forma ta’ benniena biex jilqa’ għal-irjiħat li jaħkmu minn fuq in-naħa tal-baħar. Fil-granet li gejjin il-ġnien se jibda jinkesa bit-turf. Sabiex inkunu nistghu inmantnu dan it-turf anke fix-xhur shan tas-sajf, inbnew 3 gibjuni kbar taħt il-ġnien li għandhom kapaċita’ li jilqgħu fihom mal-1,000 metru kubu kull wieħed. Il-gnien se jkun mghammar bi play equipment ghat-tfal ta’ etajiet differenti kif ukoll b’outside gym equipment u 3 funtani.

Tajjeb pero li wieħed japrezza ix-xogħol kollu li sar li hafna drabi ma jkunx evidenti ghal ghajn, allavolja jkun ikkonsma hafna hin. Il-haddiema tat-Taqsima tax-Xoghlijiet fi hdan il-Ministeru għamlu pedamenti tal-konkos rinforzat taħt il-promenade b’tul ta’ madwar 1 kilometru, skavar ta’ trinek għal diversi servizzi, bini tal-gibjuni, inkluż tqegħid ta’ numru kbir ta’ pajpijiet fuq tul ta’ madwar 4.8 kilometru.

Il-gnien originali kien fuq area ta’ madwar 5,000 metru kwadru, filwaqt li l-gnien il-gdid hu mifrux fuq area ta’ madwar 8,000 metru kwadru. Il-proġett tal-ġnien flimkien max-xogħol fuq il-promenade ta’ Qui-si-Sana sar b’investiment ta’ €2 miljun. Dan l-investiment mhux biss se jitgawda mis-Slimizi u dawk il-maltin li jzuru din iz-zona imma se jkompli jgholli l-prodott ta’ pajjizna f’din iz-zona turistika.

Progett iehor ghan-naha t'isfel ta' Malta

Ix-xogħlijiet ta’ tisbiħ li jinsabu għaddejjin fuq il-promenade ta’ Marsaxlokk qeghdin fi stadju avvanzat hafna, fil-fatt hu kkalkulat li x-xoghol mistenni jitlesta gimghatejn qabel dak previst. Il-promenade mistenni jkun kompletament miftuħ għall-pubbliku fil-ġranet li ġejjin. Dawn ix-xoghlijiet jikkumplimenta dawk li tlestew is-sena l-oħra fuq l-ewwel fażi tal-proġett tal-promenade fejn tkabbret u sar pavimentar ġdid lill-bankina ta’ ma' n-naħa tal-bini.

Din it-tieni fażi tal-proġett tal-promenade nbdiet f’Mejju ta’ din is-sena meta nqalghet it-triq kollha, saret sistema gdida ta' drenagg u giet iffurmata t-triq mill-gdid. Ix-xogħol ta’ tisbiħ fuq il-promenade, li fih man-nofs kilometru tul, nbeda fit-18 ta’ Ġunju. Il-pavimentar sar bil-porfido u kubetti tal-granit u bhalissa qed ikun nstallat dawl dekorattiv u bankijiet tul ix-xatt. Id-dawl dekorattiv jixbah hafna lill-lampa tradizzjonali li juzaw is-sajjieda. Hadna hsieb li filwaqt li naghtu access komdu lil dawk kollha li jmorru jimxu tul ix-xatt, minn naha l-ohra ma ntellfux lis-sajjieda fil-hidma taghhom f'dan ir-rahal tipiku tas-sajd.

Aktar tard din is-sena mbaghad nibdew imbaghad it-tielet fażi ta’ dan il-proġett li se tkun tinkludi pavimentar fl-inħawi tal-pjazza tal-Knisja kif ukoll iz-zona tax-xatt quddiem il-Knisja. F'din iz-zona qed se naghmlu ukoll skultura bhala tislima ghal hidma tas-sajjied malti kif ukoll niprovdi posti ghal bejgh tal-hut aktar igenici ghall-bejjiegha tal-hut.

Dan il-proġett li qed issir b’investiment ta’ €2 miljun, twettaq b’konsultazzjonijiet mal-partijiet kollha ikkonċernati fosthom il-Kunsill Lokali, il-bejjiegħa tal-monti, il-GRTU li tirrappreżenta mas-sidien tal-ħwienet u mas-sajjieda. Ma kienx facli tiprova tikkontenta l-aspettattivi differenti ta' dawn il-gruppi li xi kultant huma kontra xulxin. Dan l-investiment juri biċ-ċar kemm hi qarrieqa l-kritika li nircievu li l-PN "in-naha t'isfel ta' Malta ma jezistiex". Il-Gvern qieghed b’mod konkret jinvesti fin-naħa ta’ isfel ta’ pajjiżna u b’hekk ukoll itejjeb il-potenzjal turistiku ta’ din iż-żona.

Lejn M'Xlokk ahjar

Bejn il-bieraħ u llum kelli x-xorti li nżur M'Xlokk darbtejn. Il-bieraħ filgħaxija attendejt għal quddiesa li mmarkat il-bidu tal-istaġun tat-tonn, filwaqt li dalgħodu mort inżur ix-xogħlijiet li bdejna fuq il-promenade ta’ Xatt is-Sajjieda. L-attivita prinċipali tul dan ix-xatt hija kkaraterizzata mill-ħidma tas-sajjieda nfushom u l-beigħ tal-ħut, u t-tama tieghi hija li b'dawn ix-xoghlijiet nsahhu dawn l-attivitajiet halli naghmlu minn M'Xlokk post li jattira aktar Maltin u turisti.

Dan il-proġett ikopri 9,200 metru kwadru t'art u se jiġi jiswa ‘l fuq minn €1,200,000. Sa qabel is-sajf se tkun lesta l-ewwel fażi ta’ dan il-proġġett kbir li tinkludi t-twessigħ, mogħdija ta’ servizzi ġodda u l-pavimentar gdid. Għall-pavimentar qed jintuża l-materjal magħruf bħala porfido kif ukoll granit li jikumplimentaw lil xulxin fid-disinn li bih qed jiġu ppavimentati l-bankini. Dan l-investiment juri biċ-ċar kemm il- Gvern irid li b’mod konkret jinvesti fit-tisbih taz-zoni kollha ta' pajjizna, specjalment iz-zoni l-aktar importanti marbuta mal-attivita' turistika ta' pajjizna.

Dan kollu qed isir bl-anqas inkonvenjent possibbli tant li sabiex waqt li għaddejjin ix-xogħlijiet ma ntelfux mir-rutina lil tal-ħwienet u ristoranti gew installati ukoll footbridges li għamlu aktar facli l-access ghad-djar tar-residenti u ghall-hwienet sakemm ikun ghaddej ix-xoghol kif ukoll jigi evitaw kull tip ta’ periklu. Mhux facli tahdem f'zoni bhal dawn ghax filwaqt li xoghol bhal dan jaqla hafna skomdu, ghamilna mill-ahjar li stajna biex inhallu l-attivita' kummercjali ghaddejja bl-anqas tfixkil possibli.

Xatt is-Sajjieda, San Giljan

Il-bierah fillgħodu żort ix-xogħol li għaddej fuq it-tisbiħ tal-promenade f’San Ġiljan, fl-inħawi magħrufa bħala Xatt is-Sajjieda. Dan ix-Xatt kellu bzonn jitranga wahda sew, ghax iz-zmien kien ghamel bih, u specjalment wara l-maltempata ta' Jannar li ghadda kellu bzonn jinqala mill-gdid. Hekk u hekk il-bahar kien diga qala hafna minnu !

Ix-xogħlijiet, li qed isiru mill-haddiema tat-Taqsima tax-Xoghlijiet, jinkludu l-pavimentar mill-ġdid tax-xatt u t-tqegħid ta’ madum b’mod li jkun hemm differenza bejn il-parti pedonali u l-post fejn is-sajjieda jistgħu jgħaddu bid-dgħajjes tagħhom. Qaghdna attenti li lis-sajjieda ntejbulhom il-facilitajiet li ghandhom, anke ghax irridu nzommu dan il-karattru li ghandu dan il-post mas-sajd. L-estensjoni tal-promenade fiha ftit inqas minn 2000 metru kwadru ta’ pavimentar u x-xogħol huwa mistenni li jitlesta fil-bidu ta’ Lulju. L-ispiża ta’ dan il-proġett hija ta’ madwar €170,000 (Lm79,981).

Waqt li ndirizzajt lil media il-bierah enfasizzajt li l-promenade minn San Giljan sal-Pieta' ghandu jitqies bħala wiehed u għalhekk għandu jkun hemm kontinwità fil-materjali u street furniture li jintuzaw. Habbart ukoll li fi ftit granet ohra jibda x-xoghol fuq bicca ohra mill-promenade tax-Xghajra u li f'Ottubru li gej jibda x-xoghol fuq il-promenade ta' Qui-si-Sana. Hemm pjan ta' xoghol ambizjuz hafna, imma mpenjati li ntejbu bis-shih iz-zoni ta' rikreazzjoni tal-pubbliku u tat-turisti.