Uza x-xemx u ffranka

Ergajna hrigna skema sabiex familji Maltin jinstallaw Solar Water Heater. Sal-bidu ta’ din il-gimgha, l-Awtorita ta’ Malta ghar-Rizorsi (MRA) diga rċeviet mal-200 applikazzjoni. Din l-iskema hi finanzjata minn fondi tal-Gvern, u qed tagħti lura 40% tal-ispiża fuq ix-xiri u installazzjoni ta’ dan l-apparat sa massimu ta’ €400. Kull min għandu kont tal-elettriku residenzjali jew domestiku jista’ japplika biex jieħu l-għotja sakemm ma jkunx diġà bbenefika minn skema simili mill-2008 ’l hawn.

Minn kemm ilna li bdejna skemi bħal dawn f’pajjiżna llum insibu ‘l fuq minn 13,000 solar water heater installat fid-djar tagħna. It-tisħin tal-ilma hu wieħed mill-akbar konsumaturi tal-enerġija fid-dar. Studji ppublikati mill- Universita ta' Malta jirrapurtaw li solar water heater tipiku jiffranka 1650 units fis-sena biex issaħħan l-ilma li familja jkollha bżonn tuża.

Meta wieħed jikkunsidra li l-konsum tipiku tal-enerġija minn familja ta’ erba’ persuni hu ta’ madwar 5, 500 unit fis-sena dan ifisser li permezz ta’ solar water heater familja tiffranka unit minn kull erba’ li llum tuża. Hu kkalkulat li familja ta’ erba’ persuni tiffranka mal-€175 fis-sena mill-kont tal-elettriku. Jekk tixtri Solar Water Heater bi prezz ta’ madwar €1,500, fuq perjodu ta’ 4 snin (l-aktar 5 snin), b’din l-iskema tkun ggib flusek lura. U minn hemm ‘l quddiem tibqa ssahhan l-ilma minghajr spejjez.

Minbarra l-iskema finanzjata mill-Gvern, hemm ukoll skema ohra ffinanzjata mill-Unjoni Ewropew li tagħti għotja ta’ 40% tal-ispejjeż eliġibbli sa €560. Izda ghal din ma jistax japplika kulhadd. Biex wieħed jibbenefika minn din l-iskema jrid jew ikun qed jirċievi l-voucher tal-enerġija jew tkun familja bi tfal u bi dħul inqas minn €23,932 jew li jkun sid ta’ proprjetà li tkun inxtrat wara l-1 ta’ Jannar 2010 b’valur inqas minn €120,000 jew tkun familja li tirċievi l-allowance supplimentari skont l-Att dwar is-Sigurtà Soċjali.

Politika Nazzjonali fuq l-Ilma

Ghadni kemm nehdejt proċess ta’ Konsultazzjoni Pubblika dwar il-Politika dwar l-Ilma għal-pajjiżna. L-ilma huwa rizors importanti ħafna u li nridu nieħdu azzjoni fuqu llum, għax minkejja li Gvern jitla’ għal 5 snin irid jieħu ħsieb ukoll il-ġenerazzjonijiet futuri. Inridu niggarantixxu li l-ilma jibqa’ riżorsa sostenibbli. Dan id-dokument jibni fuq dak li diġa għamilna u jwitti t-triq għal quddiem biex ikun hemm protezzjoni għall-ilma tal-pjan, jipjana kif nuzaw l-ilma trattat li jigi mill-ipjanti tat-tisfija tad-drenagg, kif ikun hemm aktar hazna li tkun cost-effective u janalizza kif l-ahjar nilqghu ghall-ilma tal-gharghar.

Ghal dak li ghandu x’jaqsam mal-protezzjoni tal-ilma tal-pjan (groundwater) diġa ħadna 3 passi mportani fix-xhur li ghaddew. Fil-fatt ftahna mill-gdid proċess ta’ reġistrazzjoni tal-ispieri u boreholes, imponejna moratorium fuq aktar spieri, nbeda r-reġistrar ta’ bowsers kif ukoll sar obbligatorju li kull kull borehole jew spiera jigi nstallata maghha meter biex isir moniteraġġ ta’ kemm qed jitella’ ilma f’pajjiżna.

Waqt li nhedejt id-dokument tkellimt ukoll fuq l-investiment li sar mill-1989 ‘l hawn. Fil-fatt fakkart li l-volum tal-ilma tax-xorb naqas bi kwazi nofs mill-1987 ‘l hawn. Dan ġara għax investejna bil-ghaqal f’numru ta’ mpjanti Reverse Osmosis biex mhux biss ipprovdejna l-ilma mehtieg imma tejjibna l-kwalita’ tal-ilma. Bl-investiment li sar mill-Gvern f’dan il-qasam giet imtejjba ukoll l-infrastruttura, bħal tibdil ta’ pajpijiet, metres, u l-infurzar tal-leakage detection. Dan wassal sabiex it-telf tal-ilma mis-sistema naqas b’mod drastiku. minn 1,000 metru kubu kull siegha fl-2004 għal 400 metru kubu kull siegha fl-2009. Dan juri l-importanza li qed tingħata fl-effiċjenza tas-sistema’ filwaqt li fadal xi jsir sabiex tonqos il-ħela.

Dan id-dokument se jkun ghal konsultazzjoni ghas-6 ġimgħat li gejjin u l-pubbliku jista’ jibgħat il-kummenti tiegħu fuq waterpolicy.mrra@gov.mt. Nittama li l-Opposizzjoni tasal biex taghti ukoll posizzjoni konsolidata tal-partit kollu. Qed nghid hekk ghax sfortunatament fuq l-issue tal-installazzjoni tal-meters mal-boreholes kellna posizzjonijiet kontra xulxin minn kelliema tal-istess partit ! U fl-interess ta’ kulhadd li pajjizna jkollna consensus nazzjonali fuq il-politika nazzjonali dwar rizorsa tant importanti bhal l-ilma.

Impressjonajt ruhi

Mill-bieraħ fl-uffiċini tal-Awtorita’ ta’ Malta dwar ir-Riżorsi bdew jintlaqgħu l-applikazzjonijiet sabiex il-familji jibbenefikaw mill-iskemi li qed joffru għajnuna fuq sistemi ta’ panelli fotovoltajċi u solar water heaters. Impressjonajt ruhi kif f’anqas minn gurnata, litteralment f'numru ta' sieghat, mill-ftuh tal-iskema l-applikazjonijiet għal sistemi ta’ panelli fotovoltajiċi ittieħdu kollha ! Iġifieri l-Awtorita’ rċeviet 416 applikazzjoni għal għajnuna sa 50% tan-nefqa kapitali sa massimu ta’ €3,000. Ovvjament kull minn applika irid johrog minn butu in-nofs l-iehor tal-ispiza. L-ghajnuna lill-familji hija ko-finanzjati wkoll mill-Unjoni Ewropea.

Huwa ta’ sodisfazzjon li rnexielna fi ftit snin nrawmu kultura u mentalita’ ġdida favur dawn it-tip ta’ teknoloġiji permezz ta' offerti vantaġjużi ħafna tul l-ahhar erba snin. Permezz tas-sussidji ghenna lill-familji jinvestu f'solar water heaters, jixtru energy saving household appliances, jinstallaw double-glazed windows u roof insulation. Barra hekk matul is-sena li ghaddiet investejna €4M halli naghtu lill-familji bozoz energy saving.

Il-bidla fil-mentalita hija evidenti fil-fatt li f'erba snin l-ammont ta' solar water heaters f'pajjizna minn 5,000 zdied ghal aktar minn 13,000 ! Permezz ta' dawn l-ghajnuniet il-payback period fuq Solar Water Heater se jkun ta’ 3 snin, filwaqt li fuq sistema ta’ panelli fotovoltajiċi se jkun ta’ 8 snin. Dan juri kemm dawn l-iskemi huma ta’ benefiċċju għall-familji. Il-fatt li fuq solar water heater tieħu lura flusek fi 3 snin jagħmel din l-iskema aktar worth it sabiex tinvesti fil-futur tiegħek! B'hekk mhux biss nghinu l-ambjent imma nghinu lill-familji jnaqsu l-ispiza taghhom fuq il-konsum tad-dawl. Biex nghinu lill-familji jaghmlu dan il-pass fit-tlett snin li gejjin se naghtu €8M f'ghajnuniet.

http://www.blogger.com/www.mra.org.mt