L-estremiżmu

L-estremiżmu ikraħ wisq, specjalment dak reliġjuż.  F’dawn il-ġranet ta’ ferħ u ġabra laqtuni tlett stejjer ta’ estremiżmu xokkanti.  L-ewwel waħda : Immaġini ta’ Santa Claus ġew ipprojbiti li jidhru fuq it-televiżjoni fl-Uzbekistan.  Hija l-aħħar mossa minn sensiela biex titnaqqas l-influenza kulturali Russa fuq is-socjeta’ ta’ dan il-pajjiż predominentament Islamiku, li kien jifforma parti mill-Unjoni Sovjetika.  Ġurnalist tat-televiżjoni nazzjonali ammetta li ircivew struzzjonijiet biex lanqas il-kelma Milied ma jsemmu !  

 

Fil-belt antika ta’ Timbuktu fil-Mali fundamentalisti Islamici, vicin tal-grupp al Qaeda, qed ikissru l-muzulej storici kollha ta’ din il-belt, hekk kif 3 ijiem ilu n-Nazzjonijiet Uniti ddecidiet li tagħti l-appoġġ li jintbagħat f’dan il-pajjiż armata Afrikana biex tikkontrolla s-sitwazzjoni.   Dawn il-gruppi qed jimplimentaw il-verżjoni tagħhom tal-liġi Islamika, Sharia.  “Ma jibqax mausoleum wieħed f’Timbaktu.  Alla ma jridhomx” qal wieħed mill-mexxejja Abou Dardar tal-moviment Ansar Dine, li tfisser Suldati tal-Fidi.  F’Lulju li għadda fl-istess belt dawn l-Islamici farku id-dħul ta’ moskea li nbniet aktar minn 400 sena ilu f’din il-belt li tissejjaħ ukoll “Il-Belt ta’ 333 Qaddis”.  Dan il-pajjiż, li għal ħafna snin kien meqjus bħala wieħed mill-aktar pajjiżi afrikani b’demokrazija stabbli, issa spicca b’konflitt qawwi fil-parti ta’ fuq tiegħu, liema konflitt ħalla diġa mal-400,000 refuġjat.

 

Fil-parti ta’ fuq tan-Niġerja lejliet il-Milied nies armati attakkaw u taw in-nar lill-knisja nisranija u qatlu 6 persuni. Il-moviment militant Islamiku Boko Haram mill-2010 ‘l hawn attakka diversi knejjes, inkluż sena ilu meta nqatlu 40 persuna f’Jum il-Milied. Din il-vjolenza ssemmiet anke mill-Papa Benedittu XVI fl-indirizz tiegħu ta’ Jum il-Milied fejn talab għall-armonija reliġjuża  f’dan il-pajjiż li qed jisfa vittma ta’ “atti ta’ terroriżmu salvaġġ” ħafna drabi fuq l-Insara. 

 

Qed nikteb dan mhux biex ninstiga rabja lejn l-Musulmani.  Irridu niftakru li dawn il-fundamentalisti mhumiex riflessjoni tar-reliġjon Musulmana. Il-maġġoranza l-kbira tal-Musulmani mhumiex nies fundamentalisti.  Iżda sfortunatament jidher car li f-fazzjonijiet fundamentalist fi ħdan il-komunita’ musulmana qed jerġgħu jerfgħu rashom.  Hemm bżonn ta’ djalogu akbar bejn l-Insara u l-Musulmani sabiex il-fundamentalisti miż-żewġ naħat jkunu emarġinati u iżolati.  Hija biss il-koperazzjoni li tirbaħ il-konfrontazzjoni.

Let's go for it !

Ninsabu resqin lejn iż-żmien li fih se nintalbu niddeċiedu min imexxi pajjiżna għall-ħames snin li ġejjin.  Niddeċiedu a bażi ta’ proposti, track record u esperjenza.  Hawn toħroġ id-differenza netta bejn Lawrence Gonzi u Joseph Muscat.  Ir-riżultati waħedhom jitkellmu għal Gonzi u għall-Gvern immexxi minnu.  Bniedem li mexxa lil pajjiżna f’mumenti ta’ kriżi li qatt ma rajna bħalha.  Pajjiżi ġara tagħna għerqu u aħna għadna nsalpaw.  Studenti jipprotestaw fil-pajjiżi erorpej u tagħna jiċċelebraw.  Pagi u pensjonijiet jinqatgħu u aħna nħabbru ftehim kollettiv ġdid għall-ħaddiema taċ-ċivil u pakkett ta’ benefiċċji fil-budget, inkluż tnaqqis fit-taxxa.  

 

F’pajjiżi qribna qed naraw numri jwaħħxuk ta’ nies qegħda.  F’Malta nħolqu 20,000 impjieg f’mument ta’ kriżi. Illum pajjiżna jista’ jiftaħar li għandu l-akbar numru ta’ nies jaħdmu full time li qat kellu mill-Indipendenza ‘l hawn.  Baqa’ ġej l-investiment f’intrapriżi ġodda, jew tkabbir ta’ dawk eżistenti. Minn 320 miljun investiment f’fabriki ġodda, 280 miljun huwa investiment minn barra pajjiżna.  Dan grazzi għal politika ta’ għaqal li forsi ma tissarrafx f’popolarita’, pero li tiggarantixxi prosperita’ u impjiegi ġodda. 

 

Fuq in-naħa l-oħra għandna lil Muscat.  Kellu biss proġett wieħed f’idejh.  Dak li jirriforma lill-Partit Laburista u jagħmlu partit alternattiv għall-gvern. Ngħid bla tlaqliq li falla.  Kellu opprtunita’ jibni l-partit mill-ġdid.  Minflok spicca jirricikla l-istess persuni li fl-imgħoddi ħamru wicc il-partit tagħhom.  Il-vojt li kien hemm imlih bihom minflok ma daħħal nies ġodda u rawwimhom.  Irnexxielu jibdel żewġ affarijiet biss.  Il-bandiera tal-partit u l-ingravata tiegħu.  Mill-bqija ma ħassejna ebda terremot minn dak li kien wiegħed li se jagħmel. 

 

Iltqajt ma’ persuna dan l-aħħar li minn dejjem kien Laburist. Fl-aħħar elezzjoni għall-ewwel darba vvota għall-PN.  Qalli car u tond li hekk ser jerġa jagħmel din id-darba propju għax ma ra ebda progress fit-tmexxija ta’ Muscat.  Fid-9 ta’ Marzu għandna għażla.  Bejn bniedem li għalih jitkellmu r-riżultati, u ieħor li kliemu maħsub biss għac-capcip.  

Jipruvaw itapnu t-track record posittiv

Tlaqna għall-elezzjoni. Aħna nitilqu bi track record posittiv x’nuru u ħaddieħor kampanja negattiva u wegħdi biss. It-track record tagħna fil-qasam tal-immaniġjar tal-iskart huwa evidenti u jkiddhom lil tal-Opposizzjoni. Qed jagħmlu l-isforzi kollha tagħhom biex jipruvaw itappnu dak li għamilna minkejja t-tfixkil kollu tagħhom. Joseph Muscat u Leo Brincat qed jipprovaw iħawwdu l-imħuħ billi jibnu argument fuq premessa żbaljata. Ġew jgħidulna li kuntratt li tat il-WasteServ minn miljun euro tela’ ghal 29 miljun euro. Qed jghidu l-ħmerijiet.

Il-kuntratt li qed jirreferu għalih ingħata lil kumpanija privata biex tipprovdi servizzi ta’ ħaddiema biex jaħdmu fl-impjanti tal-Wasteserv. Kuntrarjament għal dak li taw x’jifhem, il-valur tal-aġġudikazzjoni kien a bażi tal-management fee (commission) biss għal kull ħaddiem. Ma kienx jinkludi spejjeżoħra bħal pagi, bonuses u allowances. B’hekk il-valur tat-tender mhux veru li tela’ minn miljun għal 29miljun Ewro. Il-valur ta’ 29 miljun jinkludu wkoll l-ispejjeż ta’ 4 snin pagi, liema pagi ma kienux inklużi fil-valur tal-kuntratt.

U dan għamilnih għax ma ridniex li l-ħaddiema li jaħdmu mal-WasteServ ikunu suġġetti għall-pagi li joghġbu joffri l-kuntrattur privat imma l-ammont tal-paga jkun daqs dak mogħti lill-ħaddiema tal-Gvern fl-istess gradi. Biex ma jkunx hemm sfrtuttament tal-ħaddiema. Għamilna ħażin b’hekk ? Ta’ min jgħid ukoll li kull estensjoni għall-kuntratt oriġinali kellha dejjem l-approvazzjoni tad-Dipartiment tal-Kuntratti. Dan kollu ġie spjegat b’mod dettaljat mill-WasteServ lill-Awditur.

Gie spjegat ukoll lill-Awdituri Indipendenti tal-WasteServ,l-istess Awdituri li l-Onor Brincat qal li nehhejnihom, imma metanduna li qal ħmerija! Fil-Management Letter ghas-sena bazi 2011 dawn l-Awdituri qalu li dak li għamlet il-WasteServ “shows a marked improvement in the Company’s control and management and of its financial reporting systems” U jkomplu “over a brief period of time have progressively addressed all the points raised in previous management letters and together with securing the Company’s assets also achieved greater transparency.”

Il-fatt li wasalna li żammejna kelmitna u se nagħtu anke tnaqqis fil-kont tad-dawl lil madwar 7,000 persuna li jgħixu vicin l-impjant ta’ Sant’Antnin, kiddithom wisq lil Joseph Muscat & Co ! Għalhekk qed jirreaġixxu hekk !

Entużjażmu u passjoni

Ftit tal-ġranet ilu ġejt mistieden nassisti għal żewġ sessjonijiet ta’ taħriġ li saru lill-istudenti tal-iskejjel sekondarji bħala parti mill-EU Robotics Week. Hemmhekk stajt nara b’għajnejja l-entużjażmu tat-tfal li kienu qed jipparteċipaw. It-tfal setgħu jibnu u jħaddmu r-robot tagħhom u jimmodifikaw il-funzjoni tiegħu permezz ta’ programming semplici li jiktbu huma stess. Gruppi oħra kienu qed jistennew bil-ħerqa sabiex jidħlu jagħmlu l-istess eżercizju ġaladabra jispiċċaw sħabhom. Tassew din hi inizjattiva ta’ min ifaħħarha għaliex qed tixpruna l-istudenti jkomplu jistudjaw f’settur li s-soċjeta ta’ llum tant tiddependi fuqu.  

 

Malta kienet wieħed minn dawn il-21 pajjiż li ħadu sehem f’din l-inizjattiva ewropea għat-tieni sena konsekuttiva. Matul din il-ġimgħa, ‘l fuq minn 450 student tas-sekondarja żaru wieħed minn 5 siti, l-MCAST, il-Holistic Institute of Technologies, l-STC Training Centre u l-Fakulta’ tal-Inġinerija kif ukoll il-Fakulta’ tal-Edukazzjoni ġewwa l-Universita’ ta’ Malta fejn kienu qed jiġu organizzati attivatajiet relatati ma’ din il-ġimgħa. Irrid nirringrazja lil Paul Cassar, il-koordinatur nazzjonali tal-EU Robotics Week, li għandu passjoni għat-teknoloġija.  Ħadt gost ninnota wkoll li l-maġġorparti ta' dawk li kienu qed jgħinu lill-istudenti kienu ta' sess feminili.  Fatt posittiv meta tikkonsidri li sa llum dan kien qasam iddominat mill-irġiel !

 

Din il-ġimgha ta’ attivitajiet relatati mar-robotika tittella għal żewg għanijiet prinċipali. L-ewwel u qabel kollox sabiex titqajjem aktar kuxjenza fost il-publiku nġenerali dwar l-importanza kbira tar-robots fil-ħajja tagħna ta’ kuljum u li aktar ma jgħaddi ż-żmien aktar qegħda tikber. It-tieni, u forsi l-aktar għan importanti, hu li tinkoraġixxi aktar studenti sabiex jistudjaw il-qasam tat-teknoloġija u oqsma oħra relatati mar-robotika. 

 

Is-sistemi hands-on huma dawk li l-aktar jecitaw lit-tfal tagħna.  Kien għalhekk li ili ninsisti li pajjiżna jkollu Hands-On Centre li jecita specjalment lit-tfal tagħna fl-oqsma tax-xjenza u t-teknoloġija.  L-esperjenzi bħal dawk organizzati mill-MCST (Malta Council for Sciences & Technology) sa mill-1995 ta’ Science Week, meta kont CEO tal-MCST, juruk bic-car li t-tfal jogħxew jiskopru meta tagħtihom opportunita’ li huma stess imiddu jdejhom.  B’sodisfazzjon kbir ninnota li l-MCST issa li ngħatat il-flus mill-Gvern centrali qed titrasforma l-binjiet mitluqa ħdejn il-Palazz ta’ Bighi f’centru ta’ hands-on science.

Jum il-Persuni b'dizabilita'

Illum huwa l-Jum Dinji għall-Persuni b’Diżabilita’.  Huwa stamt li madwar 15 fil-mija tal-popolazzjoni tad-dinja tbati minn xi forma ta’ diżabilita’.  Dan il-jum huwa ntiż biex iġiegħlna naħsbu b’mod partikolari fuq il-bżonnijiet ta’ dawn in-nies u kif nistgħu nkomplu ngħinuhom iħossuhom parti mis-soċjeta’ tagħna.  

 

Irrid ngħid li pajjiżna għamel passi ta’ ġgant ‘l quddiem fil-qasam ta’ aktar aċċessibilita’ għal persuni b’diżabilita’.  Twettaq xogħol imprezzabbli mill-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b’Diżabilita’ li rrid insellmilhom għax-xogħol li jagħmlu.  Illum huwa obbligu legali li kwalunkwe applikazzjoni ta’ żvilupp trid tiġi kkonsultata ma’ din il-Kummissjoni biex inkomplu niżguraw li l-bżonnijiet ta’ dawn in-nies qed jiġu kkunsidrati.  

 

Sar ħafna pero għad baqa xi jsir biex flimkien inkomplu  nżarmaw l-ixkiel soċjali li għadhom jiffaċċjaw persuni b’diżabilita’.  Dan l-ixkiel huwa detrimentali mhux biss għall-persuni nfushom pero anke għas-soċjeta’ in ġenerali li għandha bżonn li jkollha ċittadini li jgawdu aċċessibilita’ biex ikunu jistgħu joffru l-aħjar potenzjal tagħhom.  Dan il-Jum għandu jgħina nirriflettu fil-kontribut li nistħgu nagħtu sabiex jitwettaq dan l-għan nobbli.  

 

Jien għandi esperjenza diretta ta’ persuna b’diżabilita’ għax għext f’dar fejn ommi tilfet id-dawl t’għajnejha ta’ 54 sena u għamlet 21 sena tgħix f’dan l-istat.  Rajt lill-ommi tbati pero rajtha wkoll iżżomm l-attitudni pożittiva tagħha waqt li baqgħet iżżomm ruħha utli.  Rajtha wkoll issofri l-konsegwenzi ta’ nuqqas t’aċċessibilita’ fl-ispazji pubbliċi ta’ pajjiżna u dawn l-esperjenzi ġiegħluni nifhem kif dak li għalina jittieħed for granted għal persuni b’diżabilita’ jfisser ħafna, f’ċertu każi jfisser li jistgħu jibqgħu jgawdu mobilita’.  Ovvjament l-ixkiel fiziku huwa biss wiehed mill-forom ta' xkiel li jtellef lil dawn il-persuni milli jilhqu l-milja tagħhom.  Hemm ukoll l-ixkiel socjali li rridu niġġieldu kuljum.

L-Għażla Responsabbli

Gvern responsabbli ikabbar il-gid, jincentiva lil dawk li jistghu joholqu x-xoghol, iharreg ghall-impjiegi tal-gejjieni u jwiezen lil dawk l-aktar dghajfa. Fl-opinjoni tieghi dan il-Budget jirnexxielu jaghmel dan kollu. Budget ta' llum li jiprepara ghal ghada. Kif dejjem ghamel il-PN fil-Gvern. Gvern responsabbli li għax ħadem bil-għaqal illum jinsab f’posizzjoni li jkompli jsaħħaħ dak li nkiseb s’issa u jtejjeb il-kwalita’ tal-ħajja tal-Maltin u l-Għawdxin kollha.  Budget li joffri viżjoni u programm konkret.  

 

Budget li bilkemm temmen li qed jitressaq f’mument daqstant partikolari fejn id-dinja għadha ssofri l-konsegwenzi ta’ kriżi finanzjarja liema bħalha.  U waqt li pajjiżi ġara tagħna qishom jinsabu f’tellieqa ta’ awsterita’, f’pajjiżna nistgħu noffru pakkett li se jkompli jtejjeb il-livell tal-għixien tagħna u ta’ wliedna.  Ħaddieħor qed inaqqas il-pagi u s-servizzi soċjali u jħabbat wiċċu ma’ qagħad rekord.  Aħna nħabbru żidiet fic-children’s allowance, tnaqqis tal-income tax, miżuri oħrajn ta’ inċentivi għan-nisa li jaħdmu u għan-negozji, firxa wiesa’ ta’ proposti ta’ Gvern li hu mimli idejat ta’ kif se jkompli jigwida dan il-pajjiż ‘l quddiem anke fil-maltemp. 

 

Fir-rigward tar-responsabbiltajiet Ministerjali tiegħi, dan hu Budget li għal darb’oħra qed jinvesti miljuni ta’ Ewro f’aktar proġetti ta’ tisbihta’ spazji pubbliċi.  Miżuri li jinċentivaw l-użu ta’ prodotti li jiġġeneraw enerġija minn sorsi nodfa, għajnuna u investiment fis-setturi tal-biedja u sajd, investiment fl-immaniġġjar tal-iskart, l-konservazzjoni tal-ilma u l-ħarsien tal-annimali.  

 

Il-Budget huwa termometru tas-saħħa tal-Gvern u tal-pajjiż.  Dan Budget li jkompli jikkonferma li dan pajjiż b’saħħtu mmexxi minn Gvern li għandu l-aħjar politika għal pajjiżna.  Gvern li jagħmel għażliet responsabbli.  Fi ftit xhur oħra ser ikun il-poplu li jintalab jagħmel l-għażla tiegħu.  Fiduċjuż li anke dik tkun għażla responsabbli għalina u għal uliedna.

Zammejna l-weghda taghna

Nhar il-Hadd li ghadda mijiet ta’ familji zaru l-Impjant tar-Riciklagg ta’ Sant’ Antnin f’Wied il-Ghajn li ghal darb’ohra fetah il-bibien tieghu ghall-pubbliku. Il-familji kellhom l-opportunità li jzuru l-operat tal-impjant filwaqt li kien hemm gurnata ta’ divertiment  ghall-familja kollha.  Kien atmosfera verament sabiha.  Jien mort ghal habta tan-nofsiegha u bejnietna hsieb li mhu se jkun hemm hadd dak il-hin peress li huwa l-hin tal-ikel.  Izda kont zbaljat.  Iltqajt ma’ bosta familji kwazi kollha bit-tfal maghhom u sahansitra ltqjt ma’ 6 turisti li anke huma hadu l-guided tour. 

 

Dan l-impjant sar b’investiment ta’ €27 miljun b’kofinanzjament tal-Unjoni Ewropea, minkejja l-opposizzjoni kollha li kellna niffacjaw minghand min suppost kien jaf ahjar, inkluz dak li llum huwa l-Kap tal-Opposizzjoni, Joe Muscat, li kien ghamel minn kollox biex jwaqqaf il-fondi tal-UE ghal dan il-progett.  L-ahhar estenzjoni ta’ dan l-impjant  tkun il-Mechanical Biological Treatment Plant (MBT Plant).   Minn kemm ilu jopera l-MBT madwar 88,000 tunnellata ta’ skart gew trattati biex issa mill-iskart qed tkun generata l-energija nadifa.

 

Dan wassalna biex nintroducu Good Neighbourhood Scheme li permezz taghha persuni li joqghodu f'ragg ta' 1.5km mic-centru tal-Impjant ta' Sant'Antnin issa se jibdew jircievu b’xejn 150 unit ta’ elettriku kull wiehed, permezz ta’ cheque li jissarraf meta jithallas il-kont tad-dawl. Biex naghti ezempju r-rebate fuq il-kont tad-dawl ghall-familja ta' 4 persuni se jkun ta' madwar 96 euro kull sena.  Din il-mizura ntlaqghet tajjeb hafna.  Konna weghdna li dan l-impjant se jitmexxa kif suppost u eventwalment ir-residenti fil-qrib igawdu anke minnu.  Ghal darb’ohra wrejna li l-weghdiet taghna nwettquhom. 

 

Matul l-ahhar 8 snin irnexxielna ndahhlu attitudni gdida fis-socjeta’ Maltija fil-qasam tal-immanigjar  tal-iskart. Bdejna s-sistema ta’ separazzjoni tal-iskart mid-djar permezz tal-iskema Irricikla t-Tlieta. Bejn l-2008 u Settembru 2012 ingabru madwar 60,000 tunnellata ta’ skart li dahal fl-impjant ta’ Sant’Antnin halli jkompli jigi separat halli jigi esportat. Barra hekk mic-Centri li jilqghu fihom skart goff fil-Maghtab, l-Imriehel, Hal Far, Hal Luqa, u x-Xewkija Ghawdex, il-WasteServ gabret aktar minn 85,000 tunnellata ta’ skart goff domestiku minn dawn is-siti.   Bl-iskart isepparat migbur ghar-riciklagg il-WasteServ esportat aktar minn 1700 container (tal-40 pied) bejn l-2009 u  Settembru  2012 b’valur ta’ ‘l fuq minn 3 Miljun Euro.