L-aktar poplu konxju dwar l-ambjent

Ghadu kemm hareg stharrig mill-EuroBarometer li juri li l-Maltin huma l-aktar poplu konxju dwar l-ambjent fl-Unjoni Ewropea. Dan ma seħħx b’kumbinazzjoni. Seħħ b’diversi passi, inkluż bis-saħħa ta’ Gvern li ma xxaħħaħx biex jinvesti fl-ambjent u investiment kbir ukoll fl-għarfien dwar l-ambjent lill-uliedna.

Dan ma sehhx b'kumbinazzjoni. Seħħ għax investejna l-miljuni fl-immaniġġjar tal-iskart. Meta tiftakar fejn konna ! Sa’ April tal-2004 Malta kienet tarmi ż-żibel tagħha fil-Magħtab u ħolqot muntanja ta’ imbarazz u imbarrazzament għaliha u għal kull min iżurha. Illum ghandna facilitajiet moderni li mhux biss qed jitrattaw l-iskart imma jiggeneraw energija nadifa wkoll. Ma bżajniex nieħdu deċiżjonijiet. U l-poplu qed jagħmel il-biċċa tiegħu wkoll. Nieħu gost ninnota, per eżempju, kif Malta hija ‘l fuq mill-medja Ewropea f’dak li hu separazzjoni tal-iskart. Dan qed iseħħ għax ħolqna sistemi li jinċentivaw is-separazzjoni tal-iskart u seħħ ukoll għax ma bżajniex quddiem kritika partiġġjana li ma riditnix nimmodernizzaw l-impjant ta’ riċiklaġġ ta’ Sant’Antnin.

Sirna l-ewwel pajjiz mill-pajjizi kollha tal-Meditterran li qed nitrattaw id-drenagg kollu qabel dan jintefa fil-bahar. Hloqna postijiet ta' rikreazzjoni komdi u neqsin mit-tniggiz. Ma rridux ninsew li qed nonfqu aktar minn terz tal-850 Miljun Euro fondi tal-Unjoni Ewropea fi progetti favur l-ambjent.

Din il-bidla fil-mentalita' gibniha wkoll għax infaqna l-eluf f’inizjattiva bħalma hi l-EkoSkola fejn eluf ta' tfal mhux biss jitghallmu fuq l-ambjent imma qed jigu stimulati jagixxu b'mod konkrett favur l-ambjent. Bdejna b'6 skejjel u llum ghandna t-tfal ta' 'l fuq minn 110 skejjel f'pajjizna jippartecipaw f'dan il-programm. Kollha entuzjasti biex jaghtu l-kontribut taghhom. Flimkien ma' NGO bhal Nature Trust irnexxielna nibnu generazzjoni gdida lesta li timpenja ruha favur ambjent ahjar.

L-ambjent u l-ħarsien tiegħu jiswew il-flus. Hadna decizzjonijiet biex gibna fil-prattika l-principju tal-Polluter Pays. Min ihammeg irid ihallas. Naf li b'mizuri bhal dawk ma ssirx popolari, imma kienu mizuri mehtiega biex kulhadd jifhem li hemm prezz ghan-nuqqas ta' responsabilita' ambjentali. Ambjent aħjar ifisser kwalita’ ta’ ħajja aħjar u aħna determinati li nkomplu naħdmu għal dan il-għan.

http://www.timesofmalta.com/articles/view/20110622/local/Greening-of-the-Maltese.371773

The new green generation

L-ahhar granet tawni opportunita' mill-isbah biex immiss b'idejja l-entuzjazmu lejn l-ambjent tal-generazzjoni l-gdida. Nhar it-Tlieta attendejt flimkien ma' hafna tfal il-helsien mill-gdid fil-bahar ta' 11-il fekruna tal-bahar gewwa l-bajja ta' Ghajn Tuffieha. Din l-okkazzjoni saret issa parti mill-kalendarju. Ghoxejt nara lit-tfal jentuzjazmaw ruhhom b'dawn il-fkieren li jkunu gew ikkurati fic-Centru ta' San Lucjan wara li jkunu ġew salvati minn NGO’s u mis-sajjieda.

It-tfal gew armati b'posters b'messaggi. Kontra l-uzu tal-basktijiet tal-plastik li sfortunatament jispiccaw go l-bahar u jispiccaw jittieklu mill-fkieren ghax jahsbuhom bram. Uhud mit-tfal kien ghoddhom qabzu il-bahar mal-fkieren ! Hadt gost nara ukoll lill-ghalliema jentuzjazmaw ruhhom. F'kull okkazjoni bhal din jolqtuni zewg affarijiet: l-ewwel li hekk kif il-fkieren ihossu l-bahar ikunu jridu jaqbzu 'l barra mill-kontenituri li jingiebu fihom u t-tieni l-qawwa tal-qadfa ta' dawn il-fkieren hekk kif jibdew jghumu mill-gdid.

It-tieni event kien dak tal-bierah meta attendejt ghal ghoti tal-premijiet lit-tfal bhala parti mill-kampanja ta' batteries, liema kampanja giet organizzata mill-WasteServ u ffinanzjata mill-Fimbank. F'xahar wiehed it-tfal gabru 5,200 kilo ta' pencil batteries. Gabru fil-fatt f'xahar dak li normalment il-WasteServ tigbor f'6 xhur ! Ippartecipaw madwar 170 skola. Wahda mit-tfal Kirstin Abela Caruana mill-iskola ta' St.Catherine's gabret wahedha 'l fuq minn 7,200 battery. Inkredibbli ! Belhithom lill-ghalliema meta gurnata minnhom marret l-iskola bi 13-il basket kbir mimlijin batteriji. Samaryah Sammut ta' 12-il sena mill-istess skola gabret mal-2,000 batterija.

Dawn it-tfal huma ezempji ta' din il-generazzjoni l-gdida ta' gwardjani tal-ambjent li rnexxielna nikkultvaw f'pajjizna. Illum ghandna kwazi 80 skola li jippartecipaw fil-programm EkoSkola. Hames snin ilu meta bdejnieh, flimkien man-Nature Trust, kellna biss 6 skejjel. Huwa l-entuzjazmu ta' dawn it-tfal u l-hegga taghhom ghall-azzjoni posittiva li hafna drabi timmotivani biex inkompli bil-hidma tieghi f'mumenti meta nkun se nibda naqta qalbi quddiem l-indifferenza tal-generazzjoni aktar "matura".

Kids Eco Summit

Il-bierah ħadt qattejt bosta sieghat mat-tfal li hadu sehem fl-ewwel Kids Eco Summit li organizza l-Ministeru flimkien mal-organizzaturi tal-Programm Eko-Skola. Riedna nuzaw din l-opportunita' biex nisimghu minghand it-tfal dak li jahsbu huma fuq iz-zewg strategiji dik tat-Tibdil fil-Klima u l-ohra dwar l-Immanigjar tal-Iskart li bhalissa qeghdin ghal konsultazzjoni pubblika.

Ikolli nghid li kemm jien kif ukoll il-Prim Ministru, li gie jitkellem mat-tfal waqt li kienu ghaddejjin il-workshops, l-veru mpressjonajna ruhna bl-entuzjazmu u l-ideat tat-tfal. Jgħiduhielek kif iħossuha, u mingħajr ħafna tidwir mal-lewża! Hafna minnhom tkellmu b'sahha favur l-EkoKontribuzzjoni fuq basktijiet tal-plastic anzi ssuggerew li naghmlu wahda ukoll fuq boroz tal-karti ! Meta staqsejt ghaliex qaluli: Ghax anke jekk ma jaghmlux hsara lill-ambjent iziedu l-ammont ta' skart !

Nieħu gost ninnota kemm it-tfal tagħna saru konxji minn temi li sa’ ftit ilu bilkemm kienu jissemmew f’pajjiżna. Ta’ dan ħaqqhom prosit għaqdiet bħan-Nature Trust u individwi bħal Paul Pace li qed jagħmlu xogħol imprezzabbli permezz tal-EkoSkola.

Tieħu gost tisma’ tfal jagħmlulek argument imżewwaq bi proposti konkreti ta’ x’għandu jsir! Spiss nitkellmu dwar il-ġenerazzjonijiet futuri – il-bierah ħadt gost nara lil dawn il-ġenerazzjonijiet jiddiskutu huma stess il-futur tagħhom. Ħadd daqshom m’għandu interess li jaċċerta li dan ikun futur mill-aqwa! Is-sena d-diehla naghmlu Kids-Eko-Summit iehor zgur.

Il-Green Flag - bandiera ta' impenn

Il-bierah jien u Dolores Cristina attendejna Seminar tal-Programm EkoSkola fis-Siġġiewi. Attivita' helwa fejn ghal darb'ohra spikka l-entuzjazmu li ghandhom it-tfal biex jitghallmu fuq l-ambjent. Dan il-programm issa sploda. Meta bdejnih 7 snin ilu kellna biss 6 skejjel, issa ghandna 94 skola tippartecipa fih. Spluzzjoni posittiva. Uhud mill-iskejjel inghataw il-Green Flag, turija li lahqu standard ta' livell gholi. It-tfal b'ucuh ferhana qishom rebhu l-akbar rigal li taf taghtihom id-dinja !

Meta tkellimt ma stajtx ma nirringrazzjax lil Dr.Paul Pace, ko-ordinatur tal-programm u lil Vince Attard, President tan-Nature Trust li maghha norganizzaw dan il-programm. Il-bierah habbart ukoll li f’Jannar li ġej, se norganizzaw Climate Change Kids Summit, fejn numru ta' tfal li jippartecipaw fil-programm EkoSkola se jkunu mistiedna sabiex jattendu għal din l-attivita’ mifruxa fuq weekend sabiex jiddiskutu il-bdil fil-klima.

Heġġiġt ukoll lill-iskejjel sabiex isiru huma wkoll Carbon Neutral, jiġifieri jroddu lill-ambjent siġar li jinnewtralizzaw il-volum ta’ diossidju tal-karbonju (CO2), li l-iskejjel ikunu kkontribwew permezz tal-konsum tad-dawl tagħhom. Spjegajt li bhala Gvern ahna determinati li s-sena d-dieħla jitfassal Carbon Neutral Programme għal pajjiżna.